سد سقزچی

سد وبلاگ سقزچی کلمه به عنوان بزرگترین سد شهرستان نمین پس از طی فرآیند مطالعاتی در سال ۱۳۷۹ اجرا و در سال ۱۳۸۱ توسط وزیر وقت نیرو افتتاح و به بهره برداری رسید. احداث این سد نوید رونق اقتصادی منطقه را میداد تا در سایه آن صنعت کشاورزی به عنوان اصلیترین اشتغال اهالی منطقه رونق هرچه بیشتری به خود بگیرد. اکنون این سد پس از گذشت ۱۴ سال نتوانسته انتظارات اهالی روستا و بسیاری از روستای همجوار را تأمین کند.

خطر خالی از سکنه شدن روستاها

به عقیده یک جامعه شناس این روستا دارای امکانات و توانمندی های طبیعی و محیطی فراوانی است اما سوء مدیریت و ناتوانی نیروی انسانی و عدم شناسایی مزیت نسبی، این منطقه را در آینده ای نزدیک با چالش های اساسی اعم از تخریب محیط زیست و افزایش مهاجرت از روستا و خطر خالی از سکنه شدن روستاها مواجه کرده است.

وی در ادامه خاطر نشان کرد: در روستایی که قبل از اجرای پروژه مذکور نزدیک به ۹۰۰ نفر جمعیت داشت اکنون پس از ۱۴ سالی که از عمر این سد میگذرد، جمعیت روستا به کمتر از ۳۰۰ نفر تقلیل پیدا کرده است و این روستا از نظر سنی به خانه سالمندان تبدیل شده است با ادامه این روند امیدی برای بقای آن در آینده وجود ندارد و در حال حاضر از نظر بافت اجتماعی و فرهنگی نیز وضعیت این روستا حال و روز خوشی ندارد.

این جامعه شناس افزود: متأسفانه سد وبلاگ سقزچی کلمه در این مدت نه تنها باعث توسعه و رفاه و افزایش سطح زندگی اهالی روستای سقزچی نشده بلکه بخش اعظم مراتع و زمین های مرغوب این روستا را که زمانی محل چرای گله های گاو و گوسفندان این روستا بوده نابود و به زیر آب برده است.

بنابر اظهار اهالی؛ مردمان روستا که از سهم و حقابه مناسب این سد که بتوانند با آن امرار معاش کنند محروم مانده و نزدیک هفت بند از نهرهای آبیاری را که در گذشته به وسیله آن به کشاورزی اشتغال داشتند، الان آبی ندارند و زمینهای کشاورزی آبی روستا به زمینهای دیم تبدیل شده است.

اهالی این روستا از عدم محقق شدن قولهای داده شده از سوی مسئولان به هنگام احداث سد گلهمند هستند قولهایی نظیر استقرار سیستم پمپاژ آب به اراضی دیم روستا و بهره برداری از قابلیتهای گردشگری دریاچه سد و…

زیر آب رفتن یک منطقه باستانی در اثر ساخت سد

یکی دیگر از مشکلات سد از نظر اهالی روستا و علاقهمندان به تاریخ و فرهنگ منطقه، به زیر آب رفتن بخش اعظم منطقه باستانی پیره ناخرچی که بخشی از آن به شماره ۸۱-۱۰-۱۰- ۶۹۵ توسط سازمان میراث فرهنگی ثبت و تاریخ آن هزاره دوم قبل از میلاد قید شده است، که در صورت انجام مطالعات باستان شناسی میتوانست پرده از بسیاری از ناگفتههای تاریخی منطقه بگشاید.

اعتراض اهالی روستاها

مشکلات ناشی از این سد تنها به اراضی این دو روستا محدود نمی شود و روستاهای پایین دست سد نیز نسبت به عدم تخصیص عادلانه حق آبه معترض هستند. نمود این اعتراضها را میتوان در اظهارات اهالی روستای محمودآباد مشاهده کرد که نسبت ناکارآمدی سیستم مدیریت آب این سد اعتراض دارند و بر این عقیدهاند که سد سقزچی تنها موجب خوشحالی کشاورزان به مدت ۴۵ روز میشود که آن هم تنها متوجه سه روستای ایریل، یونجالو و بریس میشود و در این مدت اندک مدیریت عادلانهای بر مصرف آب این سد صورت نمیگیرد. اهالی این روستا در نظر گرفته شدن بیش از ۵۰ محل (منهول) تنها برای روستای بریس را مثال بارز این امر بیان میکنند.

تبدیل شدن برخی از مناطق اردبیل به کانون ریزگردها

ناصر سیدزاده تصریح کرد: ادامه این روند تبعات منفی را به دنبال خواهد داشت و بنده به عنوان یک مسئول هشدار میدهم که در صورت عدم توجه جدی به این امر، این منطقه به کانون ریزگردها تبدیل خواهد شد که هوای سالم بخش ویلکیج و شهرهای اردبیل و نمین را با مشکلات جدی روبرو خواهد کرد.

سیدزاده به پیگیریهای مسئولان شهرستانی و اهالی اشاره کرد و افزود: در این زمینه مکاتباتی با شرکت آب منطقهای اردبیل صورت گرفته که آن شرکت طی نامهای به بخشداری ویلکیج اعلام کرده است: بر اساس مطالعات انجام شده توسط این شرکت در سال ۸۹ و باتوجه به طراحی اولیه سد، افزایش ارتفاع سد سقزچی دارای مشکلات فنی، اجرائی، اجتماعی و حفظ حیات رودخانه بوده و امکان افزایش ارتفاع سد مقدور نیست.

حال باید منتظر ماند و دید مسئولان امر در خصوص مشکلات این سد چه راهکارهایی را در دستور کار قرار خواهند داد و معلوم نیست روستایی به نام سقزچی در منطقه نمین با چه سرنوشتی در آینده روبرو خواهد شد.