زیبایی های روستای تالش زبان عنبران علیا

 
1 1 یکی از روستا1 خاص و دیدنی بخش عنبران در استان اردبیل است که نهتنها بین گردشگران داخلی، بلکه بین گردشگران خارجی نیز طرفدار دارد و اغلب سوژه عکاسی آنها میشود. عنبرانزیباترین 1 استان اردبیل نام گرفته از معدود روستاهای ایران است که مردم بومی همچنان پوشش سنتی خود را بر تن میکنند وبه 1 باستان ایران زبان 1ی سخن گفته و آن را حفظ کردهاند. نمای کاهگل  ساختمانهای کهن روستا که در شیب دامنه  کوه قرار گرفتهاند، جذابیتی دوچندان به عنبران علیا  بخشیدهاند. در واقع ترکیب کوچههای تودرتو، بناهای تاریخی گوناگون، پنجرههای چوبی، درهای قدیمی سنگ فرش کوچه ها و... برای هر بینندهای دیدنی و جذاب است. 
از آنجا که این روستای توریستی در مسیر شهر توریستی سرعین اردبیل قرار گرفته است، بهراحتی میتوانید در آن خوش بگذرانید و همزمان با حضور در عنبران با فاصله  اندک به سرعین هم سربزنیددر اینصور همحیران زیبا رادیده اید هم عنبران شهرملی گلیم وهم سرزمین چشمه های جوشان را پس بشتابید

آفتابنیوز :
 در این روستای تاریخی و زیبا، ۳۵۰ خانوار با جمعیتی نزدیک به ۹۵۰ نفر که اهل سنت میباشند زندگی میکنند. زبان باستان تالشی گنجینه واژگان مردم این دیار میباشد. بافت فرسوده روستا به همت بنیاد مسکن انقلاب اسلامی و سازمان میراث فرهنگی و گردشگری احیا و معابر آن سنگ فرش شده تا روستا 1 دوچندانی به خود بگیرد.

عنبران علیا ابیانه یکی از جاهای دیدنی اردبیل است که علاوه بر آثار و بناهای تاریخی، موقعیت جغرافیای عالی دارد و در منطقهای خوشآبوهوا قرار گرفته است. به عنبران علیا در زبان تالشی «پنه عانبان» (pena anban) گفته میشد که ریشه این کلمه از دو واژه «پنه» و «عانبان» بهمعنای عنبران علیا تشکیل شده است؛ وواژه عنبران از نام گیاهی خوش عطر ازاین منطقه گرفته شده است.

زندگی مردم بومی از راه تولید صنایع دستی ،گلیم ومسند،کشاورزی، باغداری و دامداری میگذرد که با روش سنتی انجام میشود. زنان عنبران علیانقش موثری در مشارکت با مردها در امور اقتصادی دارند. چشمه های آب خداداد این روستا برای مصارف عمومی به کار میرود گلیمبافی نیز یکی دیگر از راههای امرار معاش این روستای مرزی محسوب میشود که شهرت جهانی یافته ونشان کیفیت یونسکو را کسب کرده است عنبران شهرملی گلیم در چهار کیلومتر عنبران علیا قرارگرفته است

ارتفاع روستای عنبران علیا از سطح دریا به 1863 متر میرسد و از همین رو دارای آبوهوای سرد و معتدل است؛ ضمن اینکه یکی از بلندترین نقاط مسکونی در نزدیکی دریای کاسپین به شمار میرود. قرار گرفتن در حلقه رشته کوههای تالش شکلی کوهپایههایی در اطراف روستا شکل گرفته که همچون سپری طبیعی از آن در برابر عوامل نامساعد محیطی محافظت میکنند. وجود چشمهسارها و رودخانهای کوچک منجر به گسترش باغات در اطراف روستا که میوه های ارگانیک آن زبا ن زد مهمانان بوده میوه های وحشی مانند سگله،سکرد وآلوچه وحشی در کنار جاده ها زیبایی خاصی به روستا داده است

بافت روستا، فرم سازهها و نوع مصالح بهکاررفته در آنها نیز تحتتاثیر همین موضوع، باعث شکلگیری روستایی پلکانی با بافتی متراکم و بناهای متصل به هم شده است بطوریکه خانه پایین دست حیاط خانه بالادست می باشد. ضمن اینکه معابر اصلی روستای عنبران علیا به زیبایی سنگفرش شده است

عنبران علیا از شمال با کشور جمهوری آذربایجان ودریای کاسپین همسایه بود هر صبحگان مه حاصل از بخار دریای کاسپین این روستارا نوازش کرده در امتداد راه تا جاده اردبیل می رسد
کوهستانی بودن این منطقه و همین طور فاصله نسبتا زیاد از مراکز پرجمعیت، این مزیت را داشته است که مردم، بسیاری از آدابورسوم سنتی، زبان و لهجه قدیم تالشی و لباسهای رنگارنگ "شه ای شالو"خود را بهخوبی حفظ کردهاند. لباس سنتی بانوان عنبران شامل شه ای  وشالو  با پارچه های گلدار دوخته میشود که هنوز هم میان مردم رواج دارد و روی آن تعصب دارند.

روستای عنبران علیا رو در روی کوه سبلان قرار گرفته( سبلان،ساوالان ویا سفلون واژه ای تالشی هست  سه= ستیغ  وا=برف  لون=لانه یعنی مکانی که ستیغش لانه برف اس)که در 35 کیلومتری اردبیل و 4کیلوتری شهرعنبران15 کیلومتری حیران و11کیلومتری نمین، همچون نگینی میدرخشد.پرواز هواپیمایی هرروزمسافران را جابجاکرده و21 کیلومتر فاصله فرودگاه تاعنبران علیا می باشد
با افتتاح خط آهن اردبیل امکانات ریلی  نیز در اختیار مسافرین عنبران خواهد بود

همه خانه های روستا روی دامنه کوه  ساخته شدهاند و معماری درخور توجهی دارند؛ چراکه درست مثل خانههای پلکانی ماسوله، پشت بام مسطح خانه های پایینی بدون اینکه هیچ دیواری دور آنها باشد، بهعنوان حیاط خانه های بالایی عمل میکنند. به همین دلیل این روستا را ماسوله اردبیل نامیده اند.(مردم ماسوله وعنبران تالش زبان هستند)
اتاق خانهها دارای پنجره های چوبی  است و در اکثر آنها  بالا خانه هایی موسوم به "لم"lamبه چشم میخورد که  منظره دیدنی و جالبی به وجود آوردهاند. دیوارهای کاهگلی خانهها مانند یک خازن حرارتی هستند و در طول شبانهروز مانع از نوسان زیاد حرارت میشوند. از آنجا که پنجره ها فقط در یک طرف سازه قرار دارند، اهالی برای تامین نور و تهویه، نورگیر سقفی"کلو" برای خانههای خود تعبیه کردهاند.

یکی از جذابیتهای خانهها، رنگ زرد نمای خارجی دیوار آنها است که با خاک "شیره گلی" متعلق به معدن مجاور روستا پوشیده شده است. خاصیت خاک زرد در این است که هرچه بیشتر باران بخورد، محکمتر میشود؛ درست مانند مردم بومی این روستا که در برابر حوادث طبیعی به صبوری کوه و سرسختی صخره بودهاند و آنچنان به سنت و معماری و یادگاریهای اجداد خود عشق میورزند که آنها را تاکنون حفظ کردهاند.

خانههایی که متعلق به دورا ن قدیم هستند، حیاط ندارند وایوانی کوچک در ضلع جنوبی آنها به چشم میخورد.

آتشکده قدیمی در منطقه "بل دی" را میتوان قدیمیترین اثر تاریخی روستا دانست که نمونهای از معابد زرتشتی محسوب میشود که آثاری ازآن به جا مانده است. 
زیارتگاههای عنبران علیا
زیارتگاههای متعددی در عنبران علیا وجود دارد که از نظر تاریخی و مذهبی برای مردم روستا و گردشگران حائز اهمیت هستند.
عنبران استان اردبيل ، آميزهاي از شگفتيهاي خلاق هستي و هنرمندان روستايي
 عنبران، سرزميني كه درآن جلوههايي از قدرت خلاق هستي با هنرنمايي انسان هاي با صفا درهم آميخته و مجموعهاي از شگفتيهاي ديدني را در اين ديار از استان اردبيل به تماشا گذاشته است.
به گزارش خبرنگار ايرنا، شيب تند جادهاي از شهر نمين همراه با نسيم ملايمي كه از كرانههاي جنوبي درياي خزر برخاسته و از پيچ و خمهاي گردنه حيران گذر كرده است رهسپاران را به سرزمين پيكرههاي سنگي، رودخانههاي خروشان، شكوفههاي رنگارنگ درختان و نقش و نگارهاي سحرانگيز گليمها و مسندهاي بافته شده به دست هنرمندان مهربان عنبران راهنمايي ميكند.
زمينهايي سرسبز كه درختاني با شكوفههاي رنگارنگ جلوههاي آن را زيباتر كردهاند از فاصلهاي دور به چشم ميخورد كه همان سرزمين گياه عنبر يا شهر عنبران با مردمي خونگرم و ميهمانپذير ميباشد.
عنبران شامل سه منطقه عنبران عليا و سفلي و امين جان است و عنبران عليا روستايي است كه در منتهياليه مرز ايران و جمهوري آذربايجان قرار گرفته كه به لحاظ شكل و شمايل بافت خانهها و واقع شدن منازل روستا روي كوهپايه به ماسوله استان اردبيل شهرت دارد.
منطقه عنبران بهلحاظ ويژگيهاي تاريخي و مذهبي خود داراي زيارتگاههاي متعددي است كه از آن جمله ميتوان به سيد بابا خرم، حاج سكوتي و شيخ شفيقي عنبراني اشاره كرد و مردم خونگرم اين منطقه داراي مذهب تسنن شاخه شافعي ميباشند.
ساكنان مهربان منطقه عنبران به زبان تالشي صحبت ميكنند كه با زبان مردم شهرستان تالش در استان گيلان متفاوت است.
گليمها و مسندهايي كه روي درب مغازهها در بازار صنايع دستي شهر عنبران واقع در آن سوي رودخانه كوچكي كه از وسط شهر ميگذرد آويزان شدهاند از هنر دستي با اهميت اين ديار كه نسل كنوني آن را از نياكان خويش به يادگار دارند، حكايت ميكند.
باوجود آن كه در زندگي پيچيده ماشيني امروز هزاران قطعه فرش ماشيني در طرحها و رنگهاي گوناگون توليد و روانه بازار ميشود، گليم و مسند عنبران با نقش و نگارهاي ارزشمند كه به دست زنان و مردان ، جوانان و حتي كودكان عنبراني در كارگاههاي خانگي بافته ميشود هنوز ارزش خود را حفظ كرده است.
هنرمندان اين ديار از كودكي خلق نقش و نگارهاي زيبا روي مسند و گليمها را از بزرگان خويش ميآموزند كه از مهمترين نقشههاي آن ميتوان به قزل گول، بوته ، شعله ، گلداني ، نازنازي ، قره باغي ، قاپاق ، و گانگال سه پايه اشاره كرد.
استفاده از رنگهاي گياهي در بافت مسند اين منطقه بر مرغوبيت و زيبايي آن افزوده است.
كوهستاني بودن منطقه و كمبود زمينهاي كشاورزي موجب شده است كه حدود u202a۹۰u202c درصد از جمعيت سه هزار خانواري دهستان عنبران به بافت گليم و مسند مشغول باشند و اين هنر دستي علاوه بر ايران در سطح بازارهاي دنيا هم شهرت دارد.
هنر دستي عنبران فقط به بافت مسند و گليم محدود نميشود و از آن جمله ميتوان به معرق ، منبت كاري ، خراطي ، صنايع چوب ، سفالگري ، شالبافي ، جاجيم ، خورجين ، جوراب پشمي و قالي اشاره كرد كه به دست هنرمندان اين منطقه ساخته ميشود.
به گزارش خبرنگار ايرنا تماشاي خانههايي با شكل و شمايل قديمي كه پنجره هاي چوبي كوچك آنها روي ديوارهاي كاه گلي از لا به لاي درختان تنومند جلوه ميكند آرامش عجيبي از دوران قديم به انسان دست ميدهد.
هنوز كرسيهاي قديمي گرمابخش اين خانههاي كوچك اما با صفا در عنبران در روزهاي بسيار سرد منطقه است.
خانبلاغي از ديگر مكانهاي ديدني منطقه عنبران است كه آواز پرندگان خوش الحان در بلنديهاي اطراف آن طنينانداز ميشود.
بلنديهايي هم در آن سوي بازار خودنمايي ميكند كه مردم محل به آن كوه سرخ ميگويند و از فراز آن عنبران با همه زيباييهايش به خوبي مشاهده ميشود.
كوههايي با صخرههاي كوچك و بزرگ و غارهاي طبيعي كه دست هنرمند طبيعت در اثر سالها فرسايش باد و باران آنها را به شكلهاي گوناگون از حيوانات و يا انسان در آورده است، در منطقه عنبران مشاهده ميشوند كه معروفترين آنها پيكرههاي باباداود ، عقاب تالش و قورخو دهده ميباشند.
اين پيكرهها و كوهها اغلب داراي منشا آتشفشاني ميباشند و سالها محل چلهنشيني ، عبادت و نيايش درويشان بوده است.
پيكره قورخو دهده از كف دره تا بالاترين نقطه آن حدود u202a ۱۵۰u202cمتر ارتفاع دارد و ارتفاع خود پيكره كه به شكل انسانهاي ماقبل تاريخ است حدود u202a۳۵u202c متر ميباشد.
در سينه اين پيكره تخته سنگهاي بزرگي روي هم قرار گرفته و دو دهنه غار ايجاد كرده است.
پيكره سنگي بابا داود هم كه در u202a ۴۰u202cكيلومتري شهر اردبيل قرار دارد با u202a۲۰u202c متر ارتفاع و شش متر پهنا به شكل تنديس انسان در بالاي تپهاي به ارتفاع تقريبي يكصد متر واقع است.
بهگفته افراد محلي در اطراف اين پيكره زيارتگاهي وجود داشته كه به مرور زمان از بين رفته است.
همچنين يك شكاف غار مانند سنگي موسوم به چله خانه بابا داود در پايين دست پيكره سنگي ديده ميشود.
اين پيكره داراي برجستگيهايي شبيه چشم ، دهان و چانه انسان است و وجود آن طبيعي به نظر ميرسد كه در اثر فرسايش به اين شكل در آمده است ولي نقش انسان در حالت دادن به پيكره را نيز نميتوان ناديده گرفت.
اين پيكره سنگي كه در كنار رودخانه روستاي عنبران واقع شده است شباهت زيادي به پيكره ابوالهول در مصر دارد.
كوه هستل باند، تفرجگاه ايران رود و آب معدني خان جوني نيز از ديگر نقاط گردشگري منطقه عنبران هستند.
شهرستان نمين با u202a ۵۰u202cهزارنفر جمعيت در u202a ۳۰u202cكيلومتري شرق اردبيل و در حاشيه بزرگراهي كه اردبيل را به جاده پرپيچ و خم گردنه حيران و در نهايت به شهرستان آستارا در كنارسواحل جنوبي درياي خزر متصل ميكند واقع شدهاست.

پیکره سنگی بابا داوود
 

روستای عنبران علیا در شهرستان نمین در نقطه صفرمرزی کشورمان با جمهوری آذربایجان، یکی از جاذبههای استان اردبیل و مقصد گردشگران به شمار میرود.

آفتابنیوز :

 در این روستای تاریخی و زیبا، ۳۵۰ خانوار با جمعیتی نزدیک به ۹۵۰ نفر که اهل سنت میباشند زندگی میکنند. زبانهای تالشی، ترکی و فارسی در بین مردم این روستا رایج میباشد. بافت فرسوده روستا به همت بنیاد مسکن انقلاب اسلامی و سازمان میراث فرهنگی و گردشگری احیا و معابر آن سنگ فرش شده تا روستا زیبایی دوچندانی به خود بگیرد.

گزارش خطا

0

لینک کوتاه: https://aftabnews.ir/003CJ7

 
پیکره سنگی بابا داوود عنبران که شباهت زیادی به مجسمه ابوالهول درمصر دارد در ۴۰ کیلومتری شهر اردبیل و در شهر عنبران از توابع نمین واقع شدهاست. ارتفاع این پیکره بی نظیرحدود ۲۰ مترمیباشدو هرساله عده زیادی از گردشگران جهت دیدن این پیکره به شهر عنبران مسافرت مینمایند.
 
 
این پیکره به شکل انسانی که به روبرو نظاره گراست تشکیل شده و جلوه گر سیمای نیم تنه انسانی است غول پیکر که در کنار آن تمساحی عظیم الجثه آرمیده است. در دامنه این بنای حیرت انگیز شکاف سنگی غار مانند موسوم به «چله خانه باباداوود» دیده می شود .
به گفته کارشناسان در اطراف این پیکره که کنار رودخانه روستای "عنبران" قرار دارد ، زیارتگاهی وجود داشته که به مرور زمان از بین رفته است. این منطقه به جهت دنج و آرام بودن، بزرگانی از اولیاالله را در خود پرورش داده که به سیرو سلوک و عبادت وچله نشینی و راز و نیاز بدون تکلف و ریا با یگانه هستی بخش عالمیان پرداختهاند، به همین جهت در اعتقادات و باورهای مردم منطقه عنبران و نمین و میناباد، “ بابا داوود ” جایگاهی عمیق در تاریخ فرهنگ و مدنیت این سرزمین داشته و دارای ارزش معنوی میباشد.

اگر گردشگران این منطقه به دیدن همدان رفته باشند با دیدن این مجموعه، شیر سنگی و غار علی صدر در ذهنشان تداعی خواهد شد  و یا اگر جهانگردی با سابقه باشد امتیازی در خور توجه دربین نقاط دیدنی سایر نقاط جهان به این منطقه خواهد داد.

گروهی از دانشمندان و ایرانشناسان این تندیس را همان نگهبان دریای مازندران (خزر) میدانند که در شبرنگ نامه، کتاب حماسی سده هفتم هجری، از آن یاد شدهاست.
به راه اندرون کوههای بلند               فرازش یکی کهنه سنگ نژند
زبر کوه بیند کران تا کران                 نگهبان دریای مازندران

+ نوشته شده در ساعت توسط شاهرخ شهابی-عانبژ  |